ลพบุรี

ลพบุรี1  ลพบุรี2

ลพบุรี3            ลพบุรี6


ศิลปะลพบุรี คือ การใช้ความเชื่อทางสมมติเทพมาเป็นเครื่องประกอบของพุทธศิลป์
******************************************
หลังจากยุค และพุทธศิลป์แบบทวาราวดี ประมาณ 1200-1600 ปีทีแล้ว ก็ย่างเข้าสู่ยุคลพบุรีประมาณ 800-1300 ปีมาแล้ว ที่มีการครอบครองโดยชนเผ่าขอม ที่มีความเชื่อทางด้านเทพ แบบฮินดู ที่มีแนวคิดที่จะรวมเอาความเชื่อด้าน “พุทธ” เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของแนวคิดเรื่องเทพด้วย ดังเช่นที่เกิดขึ้นในชมพูทวีป

แต่กลับพบว่าแนวคิดทางพุทธยังโดดเด่นชัดเจน ทั้งในเชิงพุทธศิลป์ และพัฒนาการ ที่สามารถแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาการในลพบุรียุคปลาย ที่ยังคงรักษาแนวคิดทางพุทธได้ แม้จะถูกครอบงำจากแนวคิดฮินดูมายาวนานหลายร้อยปี

แต่อย่างไรก็ตาม หลักคิดของ “สมมติเทพ” ก็ยังคงเหลือแทรกอยู่จนถึงปัจจุบัน


ดังนั้นการสังเกตแบบผิวเผิน ก็คือการแต่งองค์ทรงเครื่องอย่างกษัตริย์ โดยเฉพาะหมวก หรือมงกุฏ สร้อย กำไล และเครื่องประดับต่างๆที่พอจะสอดแทรกลงไปได้ โดยอาศัยต้นเหง้าแนวคิดของทั้งศิลปะคุปตะ และทวาราวดี ที่ทำให้เกิดเป็นเอกลักษณ์ประจำท้องถิ่นมากขึ้นโดยลำดับ

ลักษณะเชิงอัตลักษณ์และเอกลักษณ์ประจำท้องถิ่นเหล่านี้ยังหลงเหลือมา และขยายผลต่อในระดับท้องถิ่นและยุคสมัย เป็น ศิลปะเชียงแสน อู่ทอง และกำแพงเพชร และที่อื่นๆ มาโดยลำดับ

ในรายละเอียดที่ต้องสังเกตและจดจำ ก็เป็นลักษณะของเส้นสาย ลวดลายทางศิลปะ ตั้งแต่พระเกศ พระพักตร์ วงพระกร พระเพลา และพระอาสน์ ที่เป็นอัตลักษณ์ของลพบุรี และยังมีเอกลักษณฺ์ประจำท้องถิ่นอยู่เช่นเดิม

ในเชิงของเทคโนโลยีการสร้าง ทั้งวัสดุ มวลสาร และวิธีการ ก็มีการตกทอดต่อมาบ้าง เช่น การใช้โลหะ หลังลายผ้า หลังร่อง และการหล่อรายองค์ หรืออาจจะมีการหล่อช่อด้วยก็ได้ ที่เป็นการพัฒนาในยุคต่อๆมา

ในเชิงความเชื่อที่เกี่ยวข้องทาง “สมมติเทพ” ก็แสดงชัดเจนในการตกแต่งพระพุทธรูป ในยุครัตโกสินทร์ ที่มีการแต่งองค์ทรงเครื่องแบบอลังการ และยังมีการเปลี่ยนเครื่องทรงเป็นฤดูกาลอีกด้วย

ลพบุรี4       ลพบุรี8

ลพบุรี9  ลพบุรี7  ลพบุรี11

ลพบุรี5

 

 

Leave a Reply